Margin Call คือสถานะเตือนว่าเงินทุนในบัญชี (Equity) เหลือน้อยเมื่อเทียบกับมาร์จิ้นที่ถูกกันไว้ค้ำสถานะ ตัววัดคือ Margin Level = Equity / Margin × 100 ถ้าตัวเลขนี้ยังลดลงต่อจนถึงระดับ Stop Out ระบบของผู้ให้บริการจะเริ่มปิดสถานะให้เอง และระดับทั้งสองผู้ให้บริการแต่ละรายตั้งเอง ไม่มีค่ามาตรฐานกลาง
อัปเดตข้อมูล: ตุลาคม 2026
คนส่วนใหญ่ได้ยินคำว่า margin call ครั้งแรกตอนที่มันเกิดกับตัวเองไปแล้ว หน้าจอเปลี่ยนสี สถานะหายไปทีละตัว แล้วค่อยมาค้นว่ามันคืออะไร บทนี้จะเรียงให้ครบตั้งแต่คำศัพท์ที่อยู่ในสูตร วิธีคำนวณ ความต่างระหว่าง margin call กับ stop out ตารางเดินเลขแบบตัวอย่างสมมุติ ไปจนถึงผลทดสอบของเว็บเองที่บอกว่าทำไมการ “ใช้ไม้เล็กลง” อย่างเดียวไม่ช่วยให้รอด
Margin Call คืออะไร
เวลาเปิดสถานะบนบัญชีที่ใช้เลเวอเรจ เราไม่ได้จ่ายมูลค่าเต็มของสัญญา ระบบจะกันเงินส่วนหนึ่งไว้เป็นหลักประกัน เอกสารของ MetaTrader 5 นิยามส่วนนี้ว่า Margin คือ เงินที่ต้องกันไว้ค้ำสถานะที่เปิดอยู่และ pending order ส่วนเงินที่เหลือในบัญชีจริง ๆ ณ วินาทีนั้นคือ Equity ซึ่งขยับขึ้นลงตามกำไรขาดทุนของสถานะที่ยังไม่ปิด
margin call คือจุดที่ Margin Level ลดลงจนแตะระดับที่ผู้ให้บริการตั้งไว้ (เทียบ Equity กับ Margin เป็นเปอร์เซ็นต์ ไม่ใช่ดูแค่ว่า Equity ใกล้ตัวเลขมาร์จิ้นเฉย ๆ) พูดง่าย ๆ คือหลักประกันเริ่มไม่พอค้ำความเสี่ยงที่ถืออยู่ ใน MetaTrader 5 เอกสารระบุว่า บรรทัดสถานะบัญชีจะเปลี่ยนเป็นสีแดงเมื่อบัญชีอยู่ในสถานะ Margin Call หรือ Stop Out นี่คือสัญญาณที่เห็นได้บนจอ
คำว่า “call” ทำให้หลายคนเข้าใจว่าจะมีคนโทรมาเตือน ในโลกจริงไม่ควรคาดหวังแบบนั้น ระบบของผู้ให้บริการทำงานอัตโนมัติตามระดับที่ตั้งไว้ เมื่อถึงเงื่อนไขก็ทำงานทันที เรื่องนี้จะชัดขึ้นในหัวข้อ Stop Out ข้างล่าง
Margin Level คำนวณยังไง
ก่อนจะคำนวณได้ต้องรู้จักตัวเลขห้าตัวในหน้าต่าง Toolbox ของ MT5 ทั้งหมดนี้อ้างอิงนิยามจากเอกสารช่วยเหลือของผู้พัฒนา
ตาราง A — คำศัพท์ในสูตร (ตามเอกสาร MetaTrader 5)
| คำศัพท์ | ความหมาย | สูตร/หมายเหตุ |
|---|---|---|
| Balance | เงินในบัญชีที่ไม่รวมผลของสถานะที่ยังเปิดอยู่ | ขยับเมื่อปิดสถานะ ฝาก หรือถอน |
| Equity | เงินในบัญชีที่รวมผลลอยตัวแล้ว | Balance + Credit − Commission ± กำไรขาดทุนลอยตัว − Blocked |
| Margin | เงินที่ต้องกันไว้ค้ำสถานะที่เปิดอยู่และ pending order | ขึ้นกับขนาดสถานะและเงื่อนไขของสัญลักษณ์ |
| Free Margin | เงินที่ยังใช้เปิดสถานะใหม่ได้ | Equity − Margin |
| Margin Level | สัดส่วน Equity ต่อ Margin เป็นเปอร์เซ็นต์ | Equity / Margin × 100 |
สิ่งที่ต้องจับให้ได้จากตารางนี้คือ Margin Level ใช้ Equity ไม่ใช่ Balance แปลว่าแม้ยังไม่ได้ปิดสถานะไหนเลย และ Balance ยังนิ่งเหมือนเดิม ขาดทุนลอยตัวก็กด Equity ลงได้ตลอดเวลา แล้ว Margin Level ก็ลดตามทันที ความต่างของสองตัวเลขนี้เราเขียนแยกไว้ทั้งบทที่ equity กับ balance ต่างกันยังไง
อีกจุดที่คนมองข้ามคือ pending order ก็ถูกนับในมาร์จิ้นด้วย ตามนิยามของเอกสาร การวางคำสั่งรอไว้หลายตัวจึงอาจกินมาร์จิ้นไปก่อนที่ราคาจะวิ่งถึงด้วยซ้ำ ส่วนความสัมพันธ์ระหว่างเลเวอเรจกับมาร์จิ้นที่ถูกกันไว้ อธิบายละเอียดไว้ที่บท เลเวอเรจคืออะไร
Margin Call กับ Stop Out ต่างกันยังไง
สองคำนี้มักถูกพูดปนกัน แต่ทำหน้าที่ต่างกัน เอกสาร MQL5 ของผู้พัฒนามีค่าคุณสมบัติบัญชีแยกกันสองตัว คือระดับ Margin Call กับระดับ Stop Out และระบุว่าแต่ละตัว แสดงเป็นเปอร์เซ็นต์หรือเป็นเงินก็ได้ ขึ้นกับโหมดที่บัญชีตั้งไว้
ตาราง B — Margin Call เทียบ Stop Out
| Margin Call | Stop Out | |
|---|---|---|
| บทบาท | ระดับเตือน | ระดับที่ระบบเริ่มปิดสถานะ |
| ใครกำหนดค่า | ผู้ให้บริการ | ผู้ให้บริการ |
| หน่วย | เปอร์เซ็นต์ หรือ จำนวนเงิน (ตามโหมดบัญชี) | เปอร์เซ็นต์ หรือ จำนวนเงิน (ตามโหมดบัญชี) |
| สิ่งที่เห็นบน MT5 | บรรทัดสถานะบัญชีเป็นสีแดง | บรรทัดสถานะบัญชีเป็นสีแดง และสถานะถูกปิด |
เพราะระดับเหล่านี้ไม่มีค่ากลางของตลาด ตัวเลขที่ต้องรู้คือตัวเลขของบัญชีตัวเอง ไม่ใช่ตัวเลขที่อ่านเจอในบทความไหน ให้ตรวจจากเงื่อนไขบัญชีที่ผู้ให้บริการแจ้งไว้ก่อนเปิดสถานะแรก
มีบทเรียนจากบัญชีมาร์จิ้นหุ้นในสหรัฐอเมริกาที่ใช้ได้ในเชิงหลักการ หน้าความรู้ผู้ลงทุนของ FINRA ซึ่งเป็นองค์กรกำกับดูแลตนเองของสหรัฐฯ เขียนไว้ว่าบริษัท ไม่จำเป็นต้องแจ้ง margin call ก่อนขายทรัพย์สินในบัญชี และ ไม่จำเป็นต้องให้ลูกค้าเลือกว่าจะขายตัวไหน ข้อความนี้เป็นแนวปฏิบัติของบัญชีหุ้นสหรัฐฯ ไม่ใช่กฎของบัญชี forex หรือ CFD และไม่ใช่กฎของไทย แต่บทเรียนเดียวกันใช้ได้ทุกที่ คือ อย่าวางแผนโดยหวังว่าจะมีเวลาเตรียมตัวหลังได้รับคำเตือน ตอนที่ระดับถูกแตะ การตัดสินใจไม่ใช่ของเราอีกต่อไป
ตัวอย่างสมมุติ: เดินเลขจากเปิดไม้ถึง Stop Out
ตัวอย่างสมมุติต่อไปนี้ใช้บัญชีที่มี Balance 1,000 ดอลลาร์ เปิดสถานะหนึ่งตัวที่ถูกกันมาร์จิ้นไว้ 200 ดอลลาร์ และ สมมุติ ว่าผู้ให้บริการตั้งระดับ Margin Call ไว้ที่ 100% กับระดับ Stop Out ที่ 50% (ค่าจริงของแต่ละบัญชีต่างกัน ต้องตรวจเอง) ตัดเรื่องค่าคอมมิชชันและ credit ออกเพื่อให้เห็นภาพ
ตาราง C — Margin Level เปลี่ยนยังไงเมื่อขาดทุนลอยตัวเพิ่ม (ตัวอย่างสมมุติ)
| สถานการณ์ | ขาดทุนลอยตัว | Equity | Margin | Margin Level | สถานะ (ตามระดับสมมุติ) |
|---|---|---|---|---|---|
| เพิ่งเปิดสถานะ | ยังไม่มี | 1,000 | 200 | 500% | ปกติ · Free Margin 800 |
| ราคาสวน | 600 | 400 | 200 | 200% | ปกติ แต่ Free Margin เหลือ 200 |
| สวนต่อ | 800 | 200 | 200 | 100% | ถึงระดับ Margin Call |
| สวนอีก | 900 | 100 | 200 | 50% | ถึงระดับ Stop Out ระบบเริ่มปิดสถานะ |
อ่านตารางนี้แล้วจะเห็นสามเรื่อง เรื่องแรก Balance ไม่ขยับเลยตลอดทั้งตาราง ยังเป็น 1,000 จนถึงวินาทีที่สถานะถูกปิด คนที่มองแต่ Balance จะไม่รู้ตัวเลยว่ากำลังเข้าใกล้ Stop Out เรื่องที่สอง ระยะจาก Margin Call ถึง Stop Out ในตัวอย่างนี้คือขาดทุนเพิ่มอีกแค่ 100 ดอลลาร์ ถ้าราคาวิ่งแรงช่วงข่าว ระยะนี้อาจหายไปในไม่กี่นาที เรื่องที่สาม เมื่อถึงระดับ Stop Out สิ่งที่เหลือคือ Equity ราว 100 ดอลลาร์ จาก 1,000 ดอลลาร์ตอนเริ่ม การถูกบังคับปิดจึงไม่ใช่ “ตาข่ายรองรับ” แต่คือการยืนยันว่าความเสียหายเกิดขึ้นไปแล้วเกือบทั้งหมด
ผลทดสอบของเรา: ลดขนาดไม้อย่างเดียวไม่พอ
ตัวอย่างสมมุติข้างบนเป็นแค่เลขในตาราง เราเคยเอาเรื่องนี้ไปรันกับราคาทองจริงแล้ว ในบท Stop Out คืออะไร: All-in ทองด้วยทุน $1,000 ทีมงานจำลองบัญชีทุน 1,000 ดอลลาร์ที่เอาเงินทั้งก้อนไปเป็นมาร์จิ้นในไม้เดียว บนข้อมูลราคาทองรายนาทีช่วง ม.ค. 2020 ถึง มิ.ย. 2026 ซึ่งเป็นช่วงที่ทองขึ้นไปราว 170%
ผลจากการทดสอบย้อนหลังของทีมงานชุดนั้นสรุปได้แบบนี้
- ที่เลเวอเรจ 1:500 ทองสวนเพียง 3.80 ดอลลาร์ บัญชีก็ถูกบังคับปิด
- อายุเฉลี่ยของบัญชีอยู่ที่ 116 นาที
- แม้ซื้อฝั่งถูกทางแล้วถือยาว บัญชีรอดถึงปลายทางเพียง 1.3% จาก 2,232 วันที่เข้าได้
- เวอร์ชันที่ลดขนาดไม้ลงเหลือใช้มาร์จิ้น 10-25% แต่ไม่ตั้งจุดตัดขาดทุนเอง ยังเจ๊ง 100% เท่าเดิม
ข้อสุดท้ายคือหัวใจของบทนี้ การลดขนาดไม้ทำให้ Margin Level เริ่มต้นสูงขึ้นและมีระยะให้ราคาสวนได้มากขึ้น แต่ถ้าไม่มีจุดออกของตัวเอง ไม้ที่ขาดทุนจะค่อย ๆ ลาก Equity ลงไปจนชนระดับ Stop Out ได้อยู่ดี แค่ช้ากว่าเดิม ในกรณีทดสอบนี้บัญชีที่มีจุดตัดขาดทุนของตัวเองไม่ได้ถูกยืนยันว่า “รอดเสมอ” แต่คือการลดโอกาสที่ไม้ขาดทุนจะถูกลากไปจนสุดทาง ตัวที่ช่วยได้จึงไม่ใช่ขนาดของมาร์จิ้น แต่คือการมีจุดตัดขาดทุนที่เราเลือกเองก่อนที่ระบบจะเลือกให้
ป้องกัน Margin Call ยังไง
สูตร Margin Level บอกเราตรง ๆ ว่ามีตัวแปรอยู่แค่สองตัว คือ Equity กับ Margin ทุกวิธีป้องกันจึงเป็นการจัดการสองตัวนี้ล่วงหน้า ไม่ใช่แก้ตอนจอแดงไปแล้ว
- คิดขนาดไม้จากระยะ stop loss ก่อนเปิดสถานะ — ถามว่าถ้าราคาวิ่งไปถึงจุดออกแล้วจะเสียเงินเท่าไร แล้วค่อยเลือกขนาดไม้ให้ตัวเลขนั้นอยู่ในระดับที่รับได้ ไม่ใช่ดูว่ามาร์จิ้นยังพอเปิดได้อีกกี่ล็อต วิธีวางจุดตัดขาดทุนอยู่ในบท stop loss คืออะไร และเรื่องขนาดสัญญาต่อล็อตอยู่ในบท lot คืออะไร
- ดู Equity กับ Margin Level ไม่ใช่ Balance — ตาราง C แสดงแล้วว่า Balance นิ่งจนวินาทีสุดท้าย
- รู้ระดับ Margin Call และ Stop Out ของบัญชีตัวเอง และรู้ว่าบัญชีใช้โหมดเปอร์เซ็นต์หรือโหมดจำนวนเงิน
- นับ pending order เข้าไปในมาร์จิ้นด้วย เพราะตามนิยามของเอกสาร มาร์จิ้นครอบคลุมทั้งสถานะที่เปิดอยู่และคำสั่งรอ
- เผื่อช่วงข่าวและช่วงตลาดบาง ที่ราคาอาจกระโดด ระยะจาก Margin Call ถึง Stop Out ที่ดูกว้างบนกระดาษอาจหายไปเร็วกว่าที่คิด
อยากเห็นตัวเลขของบัญชีตัวเองก่อนกดส่งคำสั่ง — กรอกทุน ขนาดไม้ เลเวอเรจ ราคา และระยะ stop loss ลงใน เครื่องคำนวณล็อตทอง ของเว็บ แล้วดูค่าประมาณของมาร์จิ้นที่ถูกกันไว้กับความเสี่ยงต่อไม้ภายใต้สมมติฐานที่กรอก
สรุป: Margin Call คือสัญญาณช้าเกินไป
- Margin Call คือสถานะเตือน ว่า Equity เหลือน้อยเมื่อเทียบกับ Margin ส่วน Stop Out คือระดับที่ระบบเริ่มปิดสถานะให้เอง
- สูตรตามเอกสาร MetaTrader 5: Margin Level = Equity / Margin × 100 และ Free Margin = Equity − Margin
- ระดับทั้งสองผู้ให้บริการตั้งเอง เป็นเปอร์เซ็นต์หรือเป็นเงินก็ได้ ไม่มีค่ากลางของตลาด
- Balance ไม่สะท้อนความเสี่ยงของสถานะที่ยังเปิดอยู่ ให้ดู Equity เสมอ
- ผลทดสอบของทีมงานชี้ว่าการลดขนาดไม้โดยไม่มีจุดตัดขาดทุนของตัวเองยังไม่พอ ตัวกันที่แท้จริงคือ stop loss ที่วางก่อนเปิดสถานะ และขนาดไม้ที่คิดจากระยะนั้น
