ตอบสั้น ๆ ก่อน: QQQI ไม่ดีอย่างที่ตัวเลขหน้ากองอวด ปันผล ~14% ที่เห็นนั้น เมื่อเราแกะโครงสร้างการจ่ายจริง พบว่าราว 98% ถูกจัดประเภทเป็น Return of Capital — พูดตรง ๆ คือกองคืนเงินต้นของเราเองกลับมาให้ดูเหมือนปันผล และเมื่อวัด total return จริง ๆ QQQI แพ้การถือ QQQ เปล่า ๆ ประมาณ 6-7 จุดต่อปี นี่คือรายงานชันสูตรฉบับเต็ม เก็บไว้อ่านก่อนโดนคำว่า “รายได้ทุกเดือน” สะกดใส่

income ETF ปันผลสูงสัญญาอะไรกับเรา

คำขายของ ETF ตระกูลนี้เรียบง่ายและเย้ายวนมาก: “ถือหุ้นเทคโนโลยีตามดัชนี Nasdaq-100 เหมือน QQQ แต่ได้เงินสดเข้าบัญชีทุกเดือน yield ระดับ ~14% ต่อปี”

ฟังดูเหมือนได้ทั้งสองโลก — ขาขึ้นก็ได้หุ้นเทค ขาข้างก็มีกระแสเงินสดเลี้ยงใจ คนที่อยากมี passive income เห็นเลข 14% แล้วน้ำลายไหลเป็นเรื่องปกติ เพราะฝากเงินได้ไม่ถึง 2% ส่วนหุ้นปันผลไทยดี ๆ ก็แถว 4-5%

คำถามเดียวที่ต้องถามคือ: เงิน 14% นั้นมาจากไหน แล้วต้องแลกกับอะไร คำถามนี้แหละที่โบรชัวร์ไม่เคยตอบให้ชัด เราเลยไปแกะเอง

เราแกะ QQQI ยังไง

วิธีของเราไม่ได้ซับซ้อน แต่เป็นงานที่คนซื้อ income ETF ส่วนใหญ่ไม่เคยทำ:

  1. แกะเอกสารการจ่าย — ดูว่าเงินที่จ่ายออกมาแต่ละงวดถูกจัดประเภทเป็นอะไร: กำไรจริง เงินปันผลจากหุ้น หรือ Return of Capital (คืนเงินต้น)
  2. วัด total return เทียบตัวเทียบตรง — เอา QQQI แบบรวมเงินจ่ายทั้งหมดกลับเข้าไป มาเทียบกับการถือ QQQ เปล่า ๆ ในช่วงเดียวกัน เพราะสองตัวนี้ถือของแทบเหมือนกัน ต่างกันแค่ชั้น option ที่ทับอยู่
  3. แกะโครงสร้างกลยุทธ์ — ดูว่ากองทำอะไรกับพอร์ตข้างในจริง ๆ

ข้อสามนี้สำคัญ เพราะพอเปิดฝาออกมา QQQI คือการถือดัชนีแล้ว ขาย call ทับ — โครงสร้างตระกูลเดียวกับ covered call ที่เราเคยชันสูตรไปแล้วในเคส wheel strategy เป๊ะ ๆ แค่เปลี่ยนเสื้อจาก “กลยุทธ์ option” มาใส่สูท “ETF จ่ายรายเดือน”

ผลที่เจอ: เงิน 14% นั้นส่วนใหญ่คือเงินเราเอง

สรุปตัวเลขจากการแกะ:

สิ่งที่วัดที่โฆษณา/ที่คนเข้าใจที่เจอจริง
Yield~14% ต่อปี “รายได้”เงินออกจริง แต่ไม่ใช่กำไร
ประเภทเงินจ่ายปันผล/กำไรจากกลยุทธ์Return of Capital ~98%
Total return เทียบ QQQ เปล่า“ได้หุ้นเทคพร้อมรายได้”แพ้ QQQ ราว 6-7 จุด/ปี

อ่านตารางนี้ช้า ๆ อีกรอบ: เงินที่เข้าบัญชีทุกเดือนเกือบทั้งหมด (~98%) ถูกจัดประเภทเป็นการคืนเงินต้น ไม่ใช่ดอกผลที่กองสร้างได้ มันเหมือนเราเอาเงินใส่กระปุก แล้วกระปุกหยอดเหรียญของเราเองคืนมาเดือนละนิด พร้อมเสียงกริ๊งที่ทำให้เรารู้สึกรวยขึ้น

และราคาที่จ่ายสำหรับความรู้สึกนั้นคือ total return ที่หายไป 6-7 จุดต่อปี เทียบกับการนั่งเฉย ๆ ถือ QQQ ตัวเปล่า ปีเดียวอาจดูไม่เยอะ แต่ลองทบต้นหลายปีดู ช่องว่างนี้คือเงินก้อนโตที่ระเหยไปเงียบ ๆ ระหว่างที่เราภูมิใจกับ “รายได้” รายเดือน

ทำไม ETF ปันผล 14% ถึงหลอกเราได้แนบเนียน

กลไกหลอกมีสองชั้น

ชั้นแรก: โครงสร้างขาย call ทับดัชนีมันขาดทุนเชิงโครงสร้างอยู่แล้ว การขาย call คือการขายอัพไซด์ทิ้ง — เดือนไหนตลาดพุ่ง เราโดนตัดหัวกำไร เดือนไหนตลาดร่วง เราร่วงไปกับมันเต็ม ๆ โดยได้พรีเมียมนิดหน่อยมาปลอบใจ นี่คือคำตอบเดียวกันทั้งตระกูล covered call ไม่ว่าจะมาในร่างกลยุทธ์ทำเองหรือร่าง ETF

ชั้นสอง: การจัดประเภทเงินจ่ายทำให้ตัวเลขหน้ากองดูดีเกินจริง พอจ่ายออกมาเป็น Return of Capital ได้ กองก็โชว์ yield สูงลิ่วได้เรื่อย ๆ ทั้งที่เนื้อในคือการทยอยคืนเงินต้นเราเอง แล้วเก็บค่าธรรมเนียมระหว่างทางไปเรื่อย ๆ ตัวเลข 14% เลยทำหน้าที่เดียวกับสถิติ win rate สวย ๆ ของพวกขายสัญญาณ — เป็นตัวเลขจริงที่เล่าเรื่องปลอม

ความเจ็บคือคนส่วนใหญ่ไม่เคยเทียบ total return เพราะเงินเข้าบัญชีทุกเดือนมันจับต้องได้ ส่วนต้นทุนค่าเสียโอกาสมันมองไม่เห็น ศพแบบนี้ตายช้า ตายเงียบ และตายพร้อมรอยยิ้ม

บทเรียนที่เอาไปใช้ได้

  • yield สูงผิดปกติ = คำถาม ไม่ใช่คำตอบ — สิ่งแรกที่ต้องทำคือไปดูว่าเงินจ่ายมาจากอะไร ไม่ใช่กดซื้อ
  • ROC สูง = กองคืนเงินต้นเราเอง แล้วเก็บค่าธรรมเนียมระหว่างทาง — กรณี QQQI คือ ~98%
  • ตัดสิน income ETF ด้วย total return เทียบดัชนีเปล่า ไม่ใช่ด้วย yield — เกณฑ์เดียวที่โกงไม่ได้
  • โครงสร้างเดียวกัน คำตอบเดียวกัน — อะไรที่ขาย call ทับดัชนี ไม่ว่าห่อด้วยชื่ออะไร ให้เปิดสำนวนคดี covered call มาอ่านก่อนเสมอ

ถ้าเป้าหมายจริง ๆ คืออยากถือดัชนีระยะยาวให้ได้ผลตอบแทนดีสุด คำถามที่ควรเสียเวลาด้วยมากกว่าคือจังหวะเข้าซื้อ ซึ่งเราเทสเรื่องรอย่อ vs ซื้อทีเดียวไว้แล้ว — อย่างน้อยอันนั้นเป็นคำถามที่มีคำตอบดี ๆ อยู่จริง

เทสเองได้ยังไง

ไม่ต้องเชื่อเรา ชันสูตรเองได้ใน 4 ขั้น:

  1. เปิดเว็บกองทุน หาเอกสารการจ่าย (section 19(a) notice / distribution breakdown) ของงวดล่าสุด
  2. ดูบรรทัด Return of Capital ว่ากี่เปอร์เซ็นต์ของเงินจ่าย — ถ้าเลขวิ่งไปทางเดียวกับ ~98% แบบเคสนี้ ก็รู้แล้วว่าเงิน “ปันผล” คือเงินใคร
  3. เอา total return แบบรวมเงินจ่าย (ไม่ใช่ราคาอย่างเดียว) ไปเทียบกับดัชนีเปล่าช่วงเวลาเดียวกัน
  4. ถามตัวเองว่า ถ้าอยากได้เงินสดรายเดือน การถือดัชนีเปล่าแล้วทยอยขายเองเล็กน้อย ให้ผลลัพธ์สุทธิดีกว่าไหม — สำหรับเคสที่แพ้ 6-7 จุดต่อปี คำตอบไม่ต้องคิดนาน

บทสรุปคดี QQQI: verdict = TRAP เหมือนญาติ ๆ ในตระกูล covered call ทุกตัวที่เราเคยผ่า อ่านเคสอื่นในหมวดกับดักต่อได้ที่หน้ารวมหมวด trap — ศพเยอะ บทเรียนแยะ